Preguntas frecuentes sobre os Expedientes de Regulación Temporal de Emprego (ERTE)

Publicado o: 01/04/2020

Criterio sobre a aplicación das medidas de suspensión e redución de xornada durante a fase de desconfinamiento do estado de alarma.

Documento aclaratorio da Dirección Xeral de Traballo sobre a prórroga dos ERTE.


Que é un ERTE, concretamente nas situacións de COVID-19?

É o procedemento que teñen que realizar as empresas cando, como consecuencia de causas económicas, técnicas, organizativas ou de produción, teñan que suspender temporalmente a totalidade ou parte da súa actividade, coa conseguinte suspensión dos contratos de traballo ou a redución temporal da xornada de traballo das persoas traballadoras na devandita empresa.

O alcance e duración das medidas de suspensión dos contratos ou de redución de xornada axeitaranse á situación conxuntural que se pretende superar, neste caso á situación derivada do COVID-19.

Ao ser unha medida temporal, a empresa non terá que aboar indemnización algunha ás persoas traballadoras afectadas, sen prexuízo do dereito destas a percibir as prestacións de desemprego correspondentes.


Definición e aclaración do concepto de forza maior

O Real decreto-lei 8/2020 especifica en que consiste a forza maior temporal derivado do Covid-19: 

As suspensións de contrato e reducións de xornada que teñan a súa causa directa en perdas de actividade como consecuencia directa do COVID-19, incluída a declaración do estado de alarma, que impliquen: 

  • suspensión ou cancelación de actividades,
  • peche temporal de locais de afluencia pública,
  • restricións no transporte público e da mobilidade de persoas e / ou mercadorías,
  • falta de subministracións que impidan gravemente continuar co desenvolvemento ordinario da actividade,

e tamén as situacións urxentes e extraordinarias debidas ao contaxio do cadro de persoal ou a adopción de medidas de illamento preventivo decretados pola autoridade sanitaria.


Que data de efecto teñen os ERTE que teñan a súa causa directa como consecuencia do COVID 19?

A data de efectos é a data da solicitude do ERTE, podendo coincidir ou non coa data de declaración do estado de alarma. Na comunicación do ERTE débese de cubrir a data de inicio e a data de fin do ERTE, debendo realizar a mesma comunicación de data de inicio e data de fin ao SEPE no certificado de empresa, unha vez aprobado pola autoridade laboral.


Como presento un ERTE se non teño certificado electrónico?

A empresa remitirá un correo electrónico a sgrl@mitramiss.es indicando un teléfono de contacto, o enderezo dos centros de traballo e unha relación de persoas traballadoras por centro de traballo. Desde ese correo se lle facilitará información sobre a maneira de proceder.


Cal é o procedemento para a tramitación dun ERTE por forza maior derivada do COVID-19?

  • A empresa presentará unha solicitude ante a autoridade laboral competente, que se acompañará dun informe que xustifique a perda de actividade como consecuencia do COVID-19, así como, se é o caso, da correspondente documentación acreditativa. A título de exemplo, naquelas empresas dedicadas a algunha actividade comercial que tivesen que cesar totalmente dita actividade ao estar comprendidas no Anexo do Real decreto 463/2020, do 14 de marzo, polo que se declara o estado de alarma, será suficiente a presentación de calquera documento xustificativo da actividade da empresa.
  • Así mesmo, a empresa deberá comunicar a solicitude de ERTE ás persoas traballadoras e, en caso de existir, á representación sindical.
  • A autoridade laboral verificará a existencia de forza maior como causa motivadora de suspensión dos contratos ou da redución de xornada solicitada e ditará a resolución declarativa da existencia ou non da forza maior no prazo de cinco días desde a presentación da solicitude. Unicamente naqueles supostos en que a autoridade laboral considéreo necesario solicitarase informe previo á Inspección de Traballo e Seguridade Social.
  • Unha vez recibida a resolución da autoridade laboral recoñecendo a situación de forza maior, a empresa comunicará ás persoas traballadoras as medidas de suspensión dos contratos ou redución de xornada adoptada. Estas medidas proverán efectos desde a data do feito causante da forza maior.
  • Tras a devandita comunicación, ás persoas traballadoras se lles poderá recoñecer a prestación de desemprego. Con esta finalidade, pódese obter información complementaria na páxina web do Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE).

Se non sei en que data a empresa poderá reemprender a actividade, cal é a data final que debo pór no documento de presentación?

Loxicamente se o ERTE está derivado do coronavirus, a duración do ERTE debe ser a mesma que a do estado de alarma, incluídas as súas posibles prórrogas.


Calquera empresa que faga un ERTE poderá beneficiarse da exoneración de cotizacións sociais?

Si, toda empresa que faga un ERTE por forza maior a causa do COVID-19 se beneficiaria da exoneración.

  • Se a empresa ten menos de 50 traballadores, a cotización polos contratos suspendidos e as xornadas reducidas é de cero.
  • Se ten máis de 50 traballadores, unicamente terá que cotizar polo 25 %destes contratos suspendidos ou xornadas reducidas.

Canto tería que pagar se non se aprobase esta exoneración?

En caso de ERTE a empresa continúa pagando a parte empresarial das cotizacións dos traballadores mentres duros a suspensión ou a redución de xornada.

Coa exoneración incluída no Real decreto alíviase gran parte ou toda esta carga ás empresas.


Dá igual o sector para que se conceda o ERTE?

O sector debe de estar afectado pola declaración do estado de alarma e polo Coronavirus.


Durante o período establecido no ERTE, a empresa ten de pagar retribucións ou cotas de Seguridade Social aos seus traballadores e traballadoras?

  • Durante o período fixado no ERTE a empresa non ten que aboar retribucións ás persoas traballadoras afectadas pola suspensión. Así mesmo, no suposto en que o ERTE contemple a redución de xornada, a empresa unicamente aboará a parte proporcional correspondente á xornada realizada.
  • Con respecto ás cotas de Seguridade Social e, de forma exclusiva para os casos de forza maior motivada polo COVID-19 e mentres dure o período de suspensión de contratos ou redución de xornada: a Tesouraría Xeral da Seguridade Social exonerará á empresa do aboamento das cotas empresariais, así como do relativo ás cotas por conceptos de recadación conxunta, sempre que a empresa, a 29 de febreiro de 2020, tivese menos de 50 persoas traballadoras en situación de alta na Seguridade Social. Se a empresa tivese 50 persoas traballadoras ou máis, a exoneración da obriga de cotizar alcanzará ao 75 %da achega empresarial.
  • Para os efectos das persoas traballadoras, o devandito período terase como efectivamente cotizado a todos os efectos.
  • A exoneración de cotas aplicarase pola Tesouraría Xeral da Seguridade Social a instancia da empresa, previa comunicación da identificación dos traballadores e traballadoras e período da suspensión ou redución de xornada. Para os efectos do control da exoneración de cotas será suficiente a verificación de que o Servizo Público de Emprego Estatal procedeu ao recoñecemento da correspondente prestación por desemprego polo período de que se trate. Máis información en Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións.

O silencio administrativo considérase positivo para os ERTES solicitados a partir de 18/03/2020?

Si, considérase positivo. O Real decreto-lei 8/2020, no seu art.22 non establece ningunha peculiaridade distinta con respecto ao regulado con anterioridade.


Existen formularios e modelos de documentos para a presentación da solicitude de ERTE?

Unha vez que se entra na Sede Electrónica do Ministerio de Traballo e Economía Social no procedemento para a presentación de ERTE derivados de COVID-19 ábrese un pequeno formulario en alta de solicitude que debe encherse. A continuación, solicítanse os restantes documentos obrigatorios que deberán presentarse. Para estes documentos non hai ningún modelo establecido, polo que a empresa pode confeccionaros como considere máis axeitado. No caso de que algún estea incompleto, durante a tramitación do expediente solicitarase a súa emenda.


A cotización por desemprego dun ERTE por emerxencia tera en contase para o cálculo de futuras prestacións?

Non, este cobramento non se terá en conta no cálculo de posibles prestacións futuras, será coma se non se producise.


As institucións do terceiro sector poden beneficiarse da exoneración de cotas?

Si, as institucións do terceiro sector tamén están cubertas por este decreto e seránlles de aplicación as medidas que alí se inclúen.


Que actividades poden e non poden presentar o ERTE por forza maior derivada do COVID-19?

Poden presentar o ERTE por forza maior:

1) Todas as empresas ás que tanto antes coma despois da declaración do estado de alarma non lles resulta posible desenvolver a súa actividade por unha decisión adoptada por parte da Administración Pública.

2) As afectadas por razóns extraordinarias e urxentes vinculadas co contaxio ou illamento preventivo (decretado polas autoridades sanitarias).

3) Todas aquelas que se vexan obrigadas a suspender a súa actividade como consecuencia do peche de locais de afluencia pública, restricións do transporte público ou falta de subministracións que impida gravemente a continuidade da actividade, sempre que estas causas sexan consecuencia directa do COVID-19.

Con esta finalidade quedarían incluídas as seguintes actividades:

  1. Museos.
  2. Arquivos.
  3. Bibliotecas.
  4. Monumentos
  5. Espectáculos públicos.
  6. Esparexemento e diversión.
  7. Café-espectáculo.
  8. Circos.
  9. Locais de exhibicións.
  10. Salas de festa.
  11. Restaurante-espectáculo.
  12. Outros locais ou instalacións asimilables aos mencionados.
  13. Culturais e artísticos: Auditorios, Cines, Prazas, recintos e instalacións taurinas.
  14. Outros recintos e instalacións: Pavillóns de Congresos, Salas de concertos, Salas de conferencias, Salas de exposicións, Salas multiuso, Teatros.
  15. Deportivos: Locais ou recintos pechados, Campos de fútbol, rugby, béisbol e asimilable, Campos de baloncesto, balonmán, balonvolea e asimilable, Campos de tiro ao prato, de pombiño e asimilables, Corredores de tiro, Pistas de tenis e asimilables, Pistas de patinaxe, hóckey sobre xeo, sobre patíns e asimilables, Piscinas, Locais de boxeo, loita, judo e asimilable, Circuítos permanentes de motocicletas, automóbiles e asimilables, Velódromos, Hipódromos, canódromos e asimilables, Frontóns, trinquetes, pistas de squash e asimilables, Polideportivos, Salóns de birlos e asimilables, Salóns de billar e asimilables, Ximnasios, Pistas de atletismo, Estadios, Outros locais, instalacións ou actividades asimilables aos mencionados.
  16. Espazos abertos e vías públicas: Percorridos de carreiras pedestres, Percorridos de probas ciclistas, motociclistas, automobilísticas e asimilables, Percorridos de motocross, trial e asimilables, Probas e exhibicións náuticas, Probas e exhibicións aeronáuticas, Outros locais, instalacións ou actividades asimilables aos mencionados.
  17. Actividades recreativas de baile: Discotecas e salas de baile, Salas de mocidade.
  18. Actividades recreativas Deportivo-recreativas: Locais ou recintos, sen espectadores, destinados á práctica deportivo-recreativa de uso público, en calquera das súas modalidades.
  19. Xogos e apostas: Casinos, Establecementos de xogos colectivos de diñeiro e de azar, Salóns de xogo, Salóns recreativos, Rifas e tómbolas, Outros locais e instalacións asimilables aos de actividade recreativa de Xogos e apostas conforme ao que estableza a normativa sectorial en materia de xogo, Locais específicos de apostas.
  20. Culturais e de lecer: Parques de atraccións, feiras e asimilables, Parques acuáticos, Casetas de feira, Parques zoolóxicos, Parques recreativos infantís.
  21. Recintos abertos e vías públicas: Verbenas, desfiles e festas populares ou manifestacións folclóricas.
  22. De lecer e diversión - Bares especiais: Bares de copas sen actuacións musicais en directo, Bares de copas con actuacións musicais en directo.
  23. De lecer e diversión - De hostalaría e restauración: Tabernas e adegas, Cafeterías, bares, café-bares e asimilables, Chocolatarías, xeadarías, salóns de té, croissanteries e asimilables, Restaurantes, autoservizos de restauración e asimilables, Bares-restaurante, Bares e restaurantes de hoteis, agás para dar servizo aos seus hóspedes, Salóns de banquetes, Terrazas.
  24. Colexios, universidades e os centros de formación, nos termos do artigo 9 do real decreto polo que se declara o estado de alarma.
  25. Así como calquera outras actividades:

(I) que quedasen suspendidas, canceladas ou restrinxidas polo real decreto polo que se declara o estado de alarma e o real decreto polo que o modifica e

(II) que se tivesen que suspender debido á falta de subministracións, ao contaxio do cadro de persoal ou a adopción de medidas de illamento preventivo decretados pola autoridade sanitaria.

Os restantes empresas que se vexan obrigadas a presentar un ERTE pola diminución da súa actividade como consecuencia de circunstancias distintas das anteriores deberán xustificar na memoria de presentación do ERTE as razóns polas que consideran que o ERTE é de forza maior, as cales serán valoradas polo órgano competente para a súa resolución.


Que efectos ten o ERTE sobre as persoas traballadoras?

  • As persoas traballadoras afectadas polo ERTE terán dereito ao recoñecemento da prestación por desemprego, aínda que carezan do período de ocupación cotizada mínima necesaria para iso.
  • Nestes casos, o tempo en que se perciba a prestación por desemprego de nivel contributivo por estes ERTE non computará aos efectos de consumir os períodos máximos de prestación legalmente establecidos.
  • Co fin de facilitar a tramitación das prestacións, por parte do Servizo Público de Emprego Estatal éstáse traballando na regulación dun procedemento que permita a tramitación do desemprego sen necesidade de presentación de solicitude individual. Por iso, os traballadores e traballadoras afectadas polo ERTE, de momento, non teñen que presentar ningunha solicitude, ata que se informe dos trámites nos próximos días.

Que ERTE pódense presentar a través da Sede Electrónica de Ministerio de Traballo e Economía Social?

  • A través da Sede Electrónica do Ministerio de Traballo e Economía Social unicamente pódense presentar os ERTE competencia deste Ministerio. É dicir, aqueles que afecten traballadores e traballadoras que prestan servizos en centros de traballo de máis dunha comunidade autónoma.
  • Hai unha excepción: cando o ERTE afecte traballadores que prestan servizos en centros de traballo de máis dunha comunidade autónoma, se polo menos o 85% dos traballadores do cadro de persoal total pertence a centros sitos nunha comunidade autónoma e hai afectados nesta Comunidade, esta é a competente para a tramitación do ERTE.

Que data de efecto teñen os ERTES que teñan a súa causa directa como consecuencia do COVID-19?

A data de efecto é a data da solicitude podendo coincidir ou non coa data de declaración do estado de alarma, trátase de cando o empresario adopta á decisión de suspender os contratos ou de reducir a xornada, na comunicación do ERTE deben de cubrir a data de inicio e de fin do ERTE debendo realizar a mesma comunicación de data de inicio e data de fin ao Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE) no certificado de empresa unha vez aprobado pola autoridade laboral.


Aos ERTE realizados con anterioridade á publicación do RD Lei 8/2020 do 18 de marzo, sempre que estean relacionados co COVID-19, serálles de aplicación a devandita normativa?

Se, o apartado 2 da disposición transitoria primeira do RD – lei 8/2020 dispón que as devanditas medidas serán tamén de aplicación aos afectados polos procedementos de suspensión de contratos e redución de xornada comunicada, autorizados ou iniciados, con anterioridade á entrada en vigor deste Real decreto-lei, sempre que deriven directamente do COVID 19.


Cal é a duración das medidas extraordinarias de protección por desemprego?

Distínguense dúas situacións no referente á duración do desemprego:

  1. Os expedientes de regulación de emprego autorizados ao abeiro do artigo 22 (Real decreto-lei 8/2020) – por forza maior, a súa duración máxima será a do estado de alarma.
  2. Os expedientes de regulación de emprego autorizados ao abeiro do artigo 23 (Real decreto-lei 8/2020)-por motivos ETOP orixinados polo COVID-19, a súa duración máxima será ata agora fin decidida polo empresario.

Se unha empresa se presentou un ERTE incluíndo a parte do cadro de persoal e, posteriormente, considérase necesario que o ERTE afecte a máis traballadores/as por circunstnacias relacionadas co COVID-19, pode a empresa solicitar o incremento do ERTE inicialmente presentado ou debe presentar un ERTE novo polo resto de traballadores/as?

Non é posible incrementar o número de traballadores/as afectado nun ERTE xa presentado. Por iso, se nun primeiro momento non é posible determinar o número total de afectados e o xeito en que vai ir aplicandose o ERTE, a empresa terá que presentar un segundo ERTE.


Que pasa se a empresa estaba pechada no momento de entrada en vigor do Estado de Alarma e non podo conseguir que os meus traballadores asinen que lles comuniquei a presentación do ERTE?

Nese caso será suficiente a presentación de calquera documento que acredite que a empresa realizou esa comunicación, aínda que non estea asinada a recepción polos traballadores como, por exemplo, un correo electrónico.


Débense incluír no ERTE aos traballadores/as que están en Incapacidade Temporal?

Si, porque pasarán a cobrar a prestación por desemprego cando finalice a súa situación de incapacidade temporal. Este extremo deberá reflectirse na relación de persoas traballadoras afectadas polo ERTE.

As normas ditadas para a situación excepcional non estableceron ningunha especificidade para o ERTE respecto dos traballadores que xa se encontran en situación de Incapacidade Temporal. Polo tanto, non se habilita nada extraordinaria respecto desta situación. O traballador en situación de Incapacidade Temporal xa ten suspendido o seu contrato de traballo. De momento non se habilita esta opción, aínda que teremos que estar pendentes de se se producise algunha regulación ou desenvolvemento sobre a situación dos traballadores en Incapacidade Temporal nas empresas que se acollen ao Expediente de Regulación Temporal de Emprego. A empresa mantén a obriga de continuar co aboamento da prestación económica en réxime de pagamento delegado como consecuencia da colaboración obrigatoria na xestión da Seguridade Social (art. 3.1.a da Orde do 25 de novembro de 1966), ata a alta médica.


Pagarase desemprego a todos os traballadores do ERTE?

Si, todos os afectados poderán cobrar desemprego, aínda que non cotizasen o período mínimo necesario para iso.


Pódese presentar un ERTE por forza maior que agrupe medidas de suspensión de contrato e redución de xornada?

Se, pódese presentar un ERTE que agrupe ambas as dúas medidas.


Teño que dar de baixa aos traballadores/as da empresa na Seguridade Social?

Durante os ERTE non se debe dar de baixa aos traballadores na Seguridade Social, xa que seguen de alta, con independencia de que, de conformidade co previsto no Real decreto-lei 8/2020, do 17 de marzo, de medidas urxentes extraordinarias para facer fronte ao impacto económico e social do COVID-19, a empresa poida estar exonerada do pagamento das cotizacións á Seguridade Social.


Os traballadores incluídos nun ERTE, deben solicitar individualmente a prestación por desemprego?

Non. A empresa realiza unha solicitude colectiva da prestación por desemprego para todos os traballadores incluídos no ERTE utilizando o modelo publicado na web do Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE).


Se unha empresa presentou un ERTE por causas produtivas ao inicio da crise e posteriormente transformáronse en forza maior, pode modificar o ERTE?

Non, ten que desistir do ERTE presentado e presentar un novo por forza maior. Desde a web oficial do Ministerio recoméndase que a desistencia se comunique a través do Rexistro Xeral da Administración Xeral do Estado.