Eta del radón, zer dakizu?

-an argitaratutakoa: 2017/02 / 01

Radon gasa kartzinogenoa dela aitortu du Munduko Osasun Erakundeak (MOE), Minbizia Ikertzeko Nazioarteko Agentziaren (MINA) arabera. Gas hori arnasteak biriketako minbizia sor dezake, desintegratzean sortzen den erradiazioa dela eta. Tabakoaren ondoren, radona biriketako minbiziaren bigarren kausa nagusia da Estatu Batuetan.

Lurzoru granitikoetan sortzen da radon gehien, uranioan aberatsak direlako. Bizi zaren eremuaren radon-maila ezagutu behar duzu. Kontsultatu radonaren zonifikazio-mapa Segurtasun Nuklearreko Kontseiluarena, udalerrika.

Biriketako minbizia izateko arriskua radonaren ondorioz honen araberakoa da:

  • Etxean edo lanean duzun radon-maila.
  • Bertan zenbat denbora zauden.
  • Erretzailea bazara edo izan bazara.

Radonaren legeria

  • 2013/59/Euratom Zuzentaraua Kontseiluarena, 2013ko abenduaren 5ekoa, oinarrizko segurtasun-neurriak ezartzen dituena, erradiazio ionizatzailearekiko esposiziotik eratorritako arriskuetatik babesteko. Transposizioaren epea 2018ko otsailean iraungi zen.

Europako zuzentarauak arautzen du bai erradiazioarekiko esposizioa arlo medikoan gaixoen, profesionalen eta ekipoen segurtasuna hobetzeko, baita erradiazioekiko esposizio okupazionalak eta herrienak edo radonarekiko.

Zuzentarau honek radonaren lanerako esposiziorako muga ezartzen du 300 Bq/m-tan3. Espainian, indarrean dago 783/2001 Errege Dekretua , Erradiazio Ionizatzaileen aurkako Babes Sanitarioaren Erregelamendua onartzen duena, eta 600 Bq/m-ko muga ezartzen duena3

Une honetan, osasun alderdiaren transposizioa egin da, eta lan-eremukoa eta eremu publikoa babesten dituenaren zain gaude.

 

  • 732/2019 Errege-dekretua abenduaren 20koa, Eraikingintzaren Kode Teknikoa (EKT) aldatzen duena, eta radonari aurre egiteko neurriak biltzen dituena.

2013ko abenduaren 5eko Kontseiluaren 2013/59/EURATOM Zuzentarauaren transposizio partziala dakar.

DB-HS6 izeneko atal berria sortzen du oinarrizko osasun dokumentuen barruan. Bertan, arautzeko neurriak ezartzen dira 300 Bq/m-ko erreferentzia-maila gainditzen bada3. Radona eraikinetan ez sartzeko neurriak ezarriko dira, kokatzen diren udalerriak duen radonaren arrisku-mailaren arabera:

- I arrisku-eremua: 300 eta 600 Bq/m artean3

- II arrisku-eremua: 600 Bq/m gainditzen bada3

B eranskinean agertzen dira udalerriak, eta neurriak eraikuntza-lan berrietan eta dagoeneko dauden eraikinen esku-hartzeetan aplikatuko dira, hala nola zabaltzeak, erabilera aldaketak edo erreformak. 

Hurrengoa da Garraio, Mugikortasun eta Hiri-agendako Ministerioak argitaratu duen gidaren izenburua: “Radonaren aurreko birgaitzea" (2020ko iraila), EKT-n agertzen diren prebentzio-neurriak jartzean kaltetutako eraikinen obren proiektugileak eta erabiltzaileei laguntzeko.